Water

Het Kluenven in de herfst
Het Kluenven in de herfst

Water heeft een grote invloed op 't Kluenven. Centraal op het landgoed ligt een vrij groot heideven. In het Speelbos aan de noordzijde liggen een zwemvijver en een speelvijver. De Beckumer Buitenbeek vormt de zuidelijke grens van het landgoed. Water wordt door deze beek snel afgevoerd. Gunstig voor de landbouwgronden die er bovenstrooms op afwateren, maar voor de waterhuishouding op het landgoed stroomt het water te snel weg. In 1938 heeft de eerste eigenaar van landgoed 't Kluenven een bakstenen stuw laten metselen om het water langer vast te houden. Over het heideterrein lopen een paar geulen richting de Buitenbeek. Waarschijnlijk zijn deze in een vroeger verleden, toen de waterstand veel hoger was, gegraven om bij overvloedige regenval het water sneller af te voeren naar de beek.Het Kluenven ligt ten westen van de gebouwen op het landgoed en is omgeven door hogere dekzandruggen. Het ven was de laatste decennia voor een groot gedeelte dicht gegroeid met riet. Dit rietveld breidt zich, wanneer niet wordt ingegrepen, uit over het hele ven. Dit is een probleem, omdat deze eenzijdige vegetatie hier niet gewenst is. Daarom is in de zomer van 2009, bij lage waterstand, het riet zo veel mogelijk weg gegraven.

Eendenpoel

Eendenpoel
Eendenpoel

In de zeer droge zomer van 1946 heeft de bewoner van 't Kluenven aan zijn tuinman Jan Waanders de opdracht gegeven een eendenpoel te graven in de bodem van het Kluenven. Jan is hier, zo vertelde hij bij een bezoek in 2006, weken lang bezig geweest met schop en kruiwagen. Met het zand uit de bodem heeft hij het eilandje in het ven opgeworpen. Bij het graven van de poel is een gat ontstaan in de ondoorlatende leemlaag in de grond. Toen was dat geen probleem omdat het grondwaterpeil hoger stond dan de bodem van het ven. In latere decennia heeft het waterschap ten behoeve van de landbouw het grondpeil steeds verder teruggebracht. Hierdoor viel het ven bij droogte snel droog, terwijl voorheen het water veel beter werd vastgehouden. Bovendien is de Buitenbeek dieper komen te liggen en draineert daarmee het ven via het grondwater. In 1998 is er een Hydro-ecologisch onderzoek uitgevoerd voor 't Kluenven. Met de resultaten van dit onderzoek is toen weinig gedaan.

De nieuwe eigenaar heeft dit in 2006 opgepakt door overleg met de onderzoeker, het Waterschap en met name met de stroomopwaarts boerende buren. Na zorgvuldig beraad is besloten tot ingrijpen. In de zomer van 2009 heeft het Waterschap de beekbodem opgehoogd: tot de stuw met een 10 cm dikke lage zand; na de stuw, waar de beekbodem veel dieper was uitgesleten, met pakweg een halve meter. De door de eerste eigenaar in 1938 gebouwde stuw is gerenoveerd; mede vanwege de cultuurhistorische waarde. Stroomafwaarts, waar de beek het bosterrein verlaat, is een hedendaagse vissentrapstuw gerealiseerd. De verwachting is dat door deze ingrepen de ontwatering van het natuurgebied en het ven merkbaar is teruggebracht. Voor verdere verbetering zijn ingrepen in een veel groter gebied nodig. Vroeger werd er door de Beckummer jeugd veel geschaatst op het Kluenven en in de winter 2009/10 is dat voor het eerst sinds decennia weer vele malen gebeurd. Een teken dat de ingrepen werken.

Wateraandachtsgebied

Beckumer Buitenbeek in het Parkbos
Beckumer Buitenbeek in het Parkbos

Heidegoed 't Kluenven valt onder het gebied van Waterschap Regge en Dinkel. Voor de waterschappen geldt, dat de beleidslijnen Waternood en de Europese Kaderrichtlijn Water (EKW) geïmplementeerd en uitgevoerd dienen te worden. In het kader van deze beleidslijnen heeft het Waterschap een stevige opgave in het realiseren van kwaliteit en kwantiteitsnormen ten aanzien van het waterbeheer. Het beleid van het Waterschap is om de Buitenbeek meer op de natuur af te stemmen en streeft naar een afgestemd beheer voor het gehele traject van de Beckumer Buitenbeek, zowel boven- als onderstrooms ten opzichte van 't Kluenven.

In het waterhuishoudingplan van de provincie ligt 't Kluenven gedeeltelijk in "stroomgebied met streefbeeld: kwaliteitswater" en wordt het gehele heidegoed aangeduid met als "wateraandachtsgebied: natuur". Wateraandachtsgebieden zijn gebieden, waar de in de provinciale omgevingsplannen bepaalde waterdoelen extra aandacht krijgen. Hierbij gaat het om zaken als herinrichting van watergangen, vermindering van verdroging, vergroten van de vochtopnamecapaciteit van de bodem, duurzaam maken van drinkwaterwinningen, retentie van water, de inzet van wateropvanggebieden, etc.

"Kwaliteitswater" gebieden, zijn die stroomgebieden waarbinnen het behoud, herstel of ontwikkeling van, met name natte natuurwaarden binnen de ecologische hoofdstructuur, centraal staan. In deze (stroom)gebieden wordt bij alle aspecten ingezet op een zo natuurlijk mogelijk watersysteem, afgestemd op de aanwezige dan wel te ontwikkelen hoge natuurwaarden. Hierbij horen een ecologische inrichting van oppervlaktewateren, een zo natuurlijk mogelijke waterkringloop en het terugbrengen van emissies tot het vereiste niveau. Als streefjaar van realisatie "kwaliteitswater" hanteert de Provincie 2018.

De "Wateraandachtsgebieden voor natuur" staan in relatie tot de Provinciale ecologische hoofdstructuur en vallen geheel binnen de milieubeschermingsgebieden. Via stimuleringsbeleid zullen maatregelen worden bevorderd gericht op het in stand houden en realiseren van natte (land)natuur, ondersteund door water.De Beckumer Buitenbeek, die de zuidgrens vomt van 't Kluenven, is aangewezen als "belevingswater". Daarbij dient de inrichting en het waterbeheer gericht te zijn op landschap en recreatie.

Oude greppel verbreed tot waterpartij in de tuin
Oude greppel verbreed tot waterpartij in de tuin

"Kwaliteitswater" gebieden, zijn die stroomgebieden waarbinnen het behoud, herstel of ontwikkeling van, met name natte natuurwaarden binnen de ecologische hoofdstructuur, centraal staan. In deze (stroom)gebieden wordt bij alle aspecten ingezet op een zo natuurlijk mogelijk watersysteem, afgestemd op de aanwezige dan wel te ontwikkelen hoge natuurwaarden. Hierbij horen een ecologische inrichting van oppervlaktewateren, een zo natuurlijk mogelijke waterkringloop en het terugbrengen van emissies tot het vereiste niveau. Als streefjaar van realisatie "kwaliteitswater" hanteert de Provincie 2018.

De "Wateraandachtsgebieden voor natuur" staan in relatie tot de Provinciale ecologische hoofdstructuur en vallen geheel binnen de milieubeschermingsgebieden. Via stimuleringsbeleid zullen maatregelen worden bevorderd gericht op het in stand houden en realiseren van natte (land)natuur, ondersteund door water.De Beckumer Buitenbeek, die de zuidgrens vomt van 't Kluenven, is aangewezen als "belevingswater". Daarbij dient de inrichting en het waterbeheer gericht te zijn op landschap en recreatie.